De kerk van ‘Limbon’

Limmen in de vroege Middeleeuwen

Veel mensen zullen Willibrord, de bisschop van Utrecht, vooral kennen van zijn kerstening van de Friezen. Maar wist je dat hij hierbij ook het gebied rondom Castricum heeft aangedaan? Hij speelde namelijk een belangrijke rol in de opkomst van het christendom in dit gebied. Het verhaal gaat zelfs dat hij hier ook een kerk heeft laten bouwen. Rond het jaar 740 wordt het vervallen kerkje van het dorp ‘Limbon’ (die door Willibrord gebouwd zou zijn), herbouwd. Althans volgens de overlevering; het is niet historisch bevestigd. Vanaf ongeveer 800 kunnen we meer met zekerheid zeggen over de kerk. In het oudste goederenregister van de Sint Maartenskerk te Utrecht, daterend van rond 800, staat namelijk de eerste vermelding van de kerk van Limbon. Hierdoor is de vroegmiddeleeuwse oorsprong van de kerk zeker. Tevens werden bij opgravingen in 1992 twee 8e- tot 9e-eeuwse gebouwen naast de kerk aangetroffen. Dit betekent dat er toen al een vrij grote woonkern bestond, wat Limmen tot één van de oudste dorpen van Noord-Kennemerland maakt.

Het kerkje, dat in deze eerste fase nog van hout moet zijn geweest, was dus het eigendom van de St. Maartenskerk in Utrecht. Vermoedelijk is deze houten kerk rond het jaar 1100 door een tufstenen kerk vervangen. Hierover is echter weinig bekend. In de laatste bouwfase werd de gotische kerk flink vergroot en bereikte het haar grootste omvang. Met een lengte van 49 meter en een breedte van 13 meter was de kerk een indrukwekkend bouwwerk.

Sindsdien heeft de kerk nog enkele malen een belangrijke rol gespeeld. Zo werd de kerk van Limmen tijdens de Tachtigjarige oorlog geplunderd en gedeeltelijk verwoest. Het hout van de daken werd door de Spaanse troepen gebruikt om verschansingen te maken voor het beleg van Alkmaar (1573). Nadat Alkmaar bevrijd was, kwam de kerk in protestantse handen en werden de ruïnes gedeeltelijk hersteld. Tijdens de inval van Engelse en Russische troepen in Noord-Holland in 1799 zijn Bataafse troepen in de kerk gelegerd geweest. In oude kerkboeken wordt namelijk verteld over plunderingen en vernielingen.

De huidige kerk dateert vermoedelijk uit 1598, of misschien zelfs al uit de 15e eeuw. Het bevat nog wel de ingebouwde laatromaanse toren. Zo zie je dus dat in de kerk van Limmen (vroeger Limbon) verschillende perioden uit de geschiedenis terugkomen.